این فایل در ۹صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:
اللهمّ احينى مسكينا و امتنى مسكينا واحشُرنى فى زمرة المساكين (۱)؛ خدايا! مرا مسكين و فقير زنده نگاه دار، فقير بميران و در زمره فقيران محشورم نما.»
به راستى اين خواست و پيام رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم سيره عملى وى در زندگى با بركت و پر رحمتش بود كه تجلى آن در تمام سال ها، ماه ها، روزها، و… در وجود آن خورشيد دو عالَم همچنان روشن ماند و مى توان جلوه اين اخلاق حضرت را با يك بررسى مختصر در تمامى شئون زندگانى آن حضرت نظاره كرد. قرآن نيز در تبيين جايگاه واقعى و تكوينى رسول گرامى مى آورد:
«اى پيامبر! وجود تو براى تمام عالم هستى، رحمت است.»(۲)
امام باقر عليه السلام در بيان نخستين اصلِ اقتصاد در زندگى مى فرمايد: «در بررسى وضعيت اقتصادى خويش ملاك و الگوى خود را آن كس كه بيش از تو مال دارد، قرار نده؛ به گونه اى كه آرزوى داشتن آنچه را او دارد، بنمايى و بر آنچه خود دارى، خشنود نباشى!»
پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله و سلم نه تنها در زندگى، مسكين گونه زيست؛ بلكه در هنگامه وفات هم فقيرانه به ديدار معبود شتافت. چنانچه ابن عباس مى گويد:
«انّ رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم تَوَفَّى و درعه مرهونة عند رجلٍ من اليهود على ثلاثين صاعاً من شعير اخذها رزقاً لعياله( ۳)؛ حضرت هنگام وفات زره مبارك را در برابر ۳۰ پيمانه ( ۴) جو(كه براى برآوردن نيازهاى تغذيه اى خانواده، قرض گرفته بود) نزد مرد يهودى در گرو نهاده بود.»
عايشه مى گويد:
پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله و سلم در حالى از دنيا رفت كه از خويش دينار، درهم، گوسفند و شترى به جا نگذاشته بود.(۵)
اگر در درستى آنچه كه گذشت، ترديدى به خويش راه ندهيم و به توجيه و تأويل نپردازيم، چه بسا بتوان از آنچه كه در سيره رفتارى آن حضرت يافت مى شود، بهره جست و براى تحقق آن در زندگى رهروان و الگوپذيران آن حضرت، به تلاش و كوشش پرداخت و با اراده اى قاطع و نفى هر توجيه و تأويلى، بدان عمل نمود.
در اين راستا به كلامى از امام باقر عليه السلام در بيان نخستين اصلِ اقتصاد در زندگى مى پردازيم كه مى فرمايد:
«در بررسى وضعيت اقتصادى خويش ملاك و الگوى خود را آن كس كه بيش از تو مال دارد، قرار نده؛ به گونه اى كه آرزوى داشتن آنچه را او دارد، بنمايى و بر آنچه خود دارى، خشنود نباشى!»
در پى اين دستورالعمل، امام باقر عليه السلام به آياتى از قرآن استناد نموده، و نحوه زندگى رسول گرامى را يادآور مى شود:
«فانّما كان قُوتُه الشَّعير و حلواه التَّمر و وقودُهُ السَّعف اذا وجده( ۶)؛ غذاى رسول گرامى، جو و شيرينى ايشان، خرما و سوخت وى براى تهيه غذا و گرما، شاخه هاى درخت خرما بوده، البته تهيه اين ها هم اگر برايش امكان پذير مى بود.»
تكيه و تأكيد بر جو و خرما(۷) به عنوان مهم ترين مواد غذايى مورد استفاده حضرت، بيانگر نوع زندگى و سيره تغذيه اى ايشان است. در زمانى كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و سلم بالاترين جايگاه اجتماعى را دارا بود و رهبرى يك حكومت و بزرگ ترين مسئوليت اجرايى را در دست داشت و ساكنان شهر مدينه، از انواع گوشت ، لبنيات و غذاهاى ديگر استفاده مى كردند، خرما و جو، ارزان ترين و فراوان ترين كالاى موجود بود كه تهيه آن براى محروم ترين ساكنان مدينه امكان پذير بود.
با بررسى بيشتر در مى يابيم كه اين نوع زندگى تنها ويژه شخص ايشان نبوده، بلكه خانواده آن حضرت نيز همين روش را داشته اند.
عايشه مى گويد:
«والذى بعث محمّداً بالحقّ ما رأى مُنخلاً ولا اَكَلَ خُبزاً منخولاً منذ بعث الله الى ان قُبِضَ صلى الله عليه و آله و سلم …(۸)؛ سوگند به خدايى كه محمد صلى الله عليه و آله و سلم را به حق برگزيد، از آن زمان كه خداوند وى را به پيامبرى برگزيده تا آنگاه كه فراخوانده شد، آرد جوى نرم شده (الك شده) و نان جوىِ با آرد نرم در منزل ايشان ديده نشده است!»
عروة، با تعجب مى پرسد: پس چگونه جوىِ سخت را مى خورديد؟
عايشه در پاسخ مى گويد: پيوسته آخ، آخ، مى گفتيم!
تكيه و تأكيد بر جو و خرما به عنوان مهم ترين مواد غذايى مورد استفاده حضرت، بيانگر نوع زندگى و سيره تغذيه اى ايشان است. در زمانى كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و سلم بالاترين جايگاه اجتماعى را دارا بود و رهبرى يك حكومت و بزرگ ترين مسئوليت اجرايى را در دست داشت و ساكنان شهر مدينه، از انواع گوشت ، لبنيات و غذاهاى ديگر استفاده مى كردند، خرما و جو، ارزان ترين و فراوان ترين كالاى موجود بود كه تهيه آن براى محروم ترين ساكنان مدينه امكان پذير بود.
پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم زمانى براى خانواده، چنين برنامه غذايى را اجرا مى نمايد كه توانايى استفاده از هر نوع امكانات و لوازم را براى بهترين زندگى اقتصادى دارد. روزى زنى از انصار براى منزل پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم زيراندازى هديه مى آورد، پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ضمن آن كه از عايشه مى خواهد آن را به وى برگرداند، مى فرمايد:
«فوالله لو شئتُ لأجرى الله معى جبال الذّهب والفضّة(۹)؛ به خدا سوگند! اگر اراده مى كردم، خداوند براى من كوه هاى طلا و نقره را فراهم مى نمود.»
پيامبر گرامى به ما مى فهماند كه اين گونه زيستن، بر اساس نداشتن و محروميت نيست، بلكه تفكر و خواست قلبى و عملى خاتم پيامبران اين چنين بوده است. حضرت در كلامى فرمود:
«والقُربة الى الله حُبّ المساكين والدّنو منهم( ۱۰)؛ نزديكى به پروردگار، با عشق ورزيدن و نزديك شدن به مسكينان به دست مى آيد.»
رسيدن به اين «حُبّ» با استفاده از انواع بهترين خوراكى ها، صورت نمى گيرد. چگونه مى توان انتظار هم نشينى و همراه شدن با مسكين را داشت و از طرف ديگر به مانند آنان زندگى نكرد؟ حضرت فرمودند: دوست داشتن و نزديك شدن به مسكينان، عاملى در تحقق قرب به خداوند است. زمانى مى توان به مسكين نزديك شد كه مانند او به تغذيه خويش بپردازيم. گروه مسكين علاوه بر ناتوانى مالى، امكان استفاده از مواد غذايى را به طور كمّى و كيفى نيز ندارد. در اين راستا پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرموده است:
«والتّباعد من الله الشّبع ( ۱۱)؛ سير خوردن، باعث دورى از خداوند مى شود.»
پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نه تنها خود بر اين كلام جامه عمل پوشاند، بلكه در خانواده به چنين سيره اى دست يافت، چنانچه عايشه مى گويد
خرید و دانلودبا قیمت 4,500 تومان
برچسب:
نویسنده: استخدام کار